Aydınlık Avrupa

Mehmet Ali GÜLLER/ Suriye konusunda 2. eğilim işareti

mehmetaliguller 1

ABD’nin IŞİD bahanesiyle yeniden Ortadoğu’ya hamle yapmasına, bölge ülkelerinin de yanıtları olduğunu yazmıştık geçen hafta:

1) İran, Irak ve Suriye, IŞİD’e karşı (gerçek) mücadele için ittifak kurdu.

2) Rusya, ABD’nin atağıyla uygulanamaz hale gelen Cenevre süreci yerine, Moskova Platformu inşa etmeye başladı. Hedef, Şam rejimi ile muhalifleri masaya oturtmak ve siyasi çözüm sağlamak.

3) BM’nin Suriye Özel Temsilcisi Staffan De Mistura, Rusya’nın desteğiyle bir plan yürütüyor. “Dondurulmuş bölgeler” adıyla bilinen plana göre belirlenen bölgelerde önce ateşkes, sonra müzakere yürütülmesi hedefleniyor.

Üçü birbirini bütünleyen bu planlar etrafında yürüyen yoğun diplomasiyi geçen hafta incelemiştik ve bitirirken de özellikle belirtmiştik: Cenevre yerine Mosova sürecinin başlaması, Ankara’nın önünde Suriye politikasını değiştirmek için çok önemli bir fırsattır.

Peki Ankara bu fırsattan yararlanabilir mi? Erdoğan ve Davutoğlu’nun konuşmalarına bakılırsa, hayır! Ama yeni bir eğilimi işaret eden olgular da var:

 

ARINÇ: SURİYE’YLE SOĞUKLUK GİDERİLECEK

Tamam, sürekli yalanlandığı için özgül ağırlığı tartışmalı hale gelmiş olabilir ama Bülent Arınç hala AKP içinde önemli bir kesimi temsil eder. Arınç, basında pek yer almayan bir konuşmasında şöyle dedi: “Suriye, İran, Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Ürdün gibi ülkelerle siyasi bakımdan ve ülkelerin yöneticilerinin birbirilerine olan tavrı bakımından bir soğukluk yaşanmış olabilir ancak biz dostuz, aynızamanda kardeşiz. Türkiye ile bu ülkelerin arasında belli ve malum sebeplerle meydana gelen soğukluk süratle giderilmektedir.” (AA, El Cezire, 13 Aralık 2014)

Bir çalışma mı var? Suriye’yle, Mısır’la soğukluk süratle nasıl gideriliyor? Bilmiyoruz. Ama Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun CNNTürk’te söylediği şu sözleri önemsiyoruz: “Mısır’da darbe yönetimi, Sisi ile ilişkilerimizin normalleşmesi öngörülmüyor ama ticari ilişkiler olabilir, alt düzey temaslar olabilir.” (Bugün, 13 Aralık 2014)

Mısır’ın bu açıklamaya yaklaşımı olumlu oldu. Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükri Türkiye’nin tutumunu değiştirmesi durumunda diyaloga geri dönmeye hazır olduklarını açıkladı.

Çavuşoğlu birkaç gün sonra İranlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede de yeni bir eğilimin işaretini verdi: “Suriye’de yeni ve kapsayıcı bir hükümetin olması konusunda bazı detaylarda farklı görüşlerimiz olsa da İran’la aynı düşünüyoruz.” (hurriyet.com.tr, 17 Aralık 2014)

Tamam, Çavuşoğlu aynı konuşmasında Esad’ın meşruiyetinin bittiğini de vurguladı ama tam da şu süreçte “İran’la aynı düşünüyoruz” demesi oldukça anlamlıydı.

 

SUKO: RUSYA’NIN HEDEFİ AKP PLANI

Bogdanov ve De Mistura’nın temaslarında ortaya çıkan muhalifler arasındaki iki farklı eğilim de bu yeni durumun bir yansıması olabilir.

SUKO’nun eski Başkanı Muaz Hatip Rusya’yla görüşüyor ve yeni plana olumlu bakıyordu ama SUKO’nun şimdiki Genel Sekreteri Nasır Hariri karşı çıkıyordu. Dahası Hariri, Rusya-BM planının Türkiye’nin planını boşa çıkarmak amacı taşıdığını iddia ediyordu. (El Cezire, 15 Aralık 2014)

Hariri’ye göre ABD yakında Suriye’ye “güçlü bir biçimde müdahale edecek” ve Türkiye’nin “güvenli bölge” planı uygulanacak!

 

AB DE ‘RUSYA-İRAN’LA ÇÖZÜM’ DEDİ

Aslında Ankara’da yeni bir eğilimin “zorunlu ihtiyaç” olarak ortaya çıkması tam da bu olasılık nedeniyledir. Zira ABD’nin Suriye’ye saldırısı ve AKP’nin güvenli bölge planının uygulanması, çözüm değil, tersine yeni ve çok daha büyük sorundur.

AB bile bu gerçeği görüyor. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogheri, AB ülkelerinin dışişleri bakanlarının, Suriye krizinde çözüme kavuşmak için bölge ülkeleriyle beraber, özellikle İran ve Rusya ile beraber çalışmak konusunda mutabık kaldıklarını ilan etti. (Rusya’nın Sesi, 15 Aralık 2014)

Kuşkusuz Ankara’da düşük dozda da olsa yeni bir eğilimin işaretinin çıkması, aslında bu “yalnızlığın” sonucudur. İkinci eğilim işareti, birinci eğilimin seçeneği olarak değil ama zaman kazanmak için de verilmiş olabilir. Yine de Türkiye ve bölgenin geleceği açısından AKP bu noktadan olabildiğince zorlanmalıdır!

Visit the new site http://lbetting.co.uk/ for a ladbrokes review.